Genetyczna rola chromatyny płciowej

Znaczenie heterochromatycznych chromosomów płciowych w genetycznej determinacji płoi zostało podkreślone przez Hamertona (1968). Opracował on teorię determinacji płci u ssaków, która zakłada, że hetero- chromatyczny chromosom X u kobiet oraz chromosom Y u mężczyzny posiadają „centra kontrolujące”, które wywierają wpływ zarówno na determinację pici, jak i na kształtowanie się różnych cech somatycznych.

Zagadnienie genetycznej roli heterochromatyny zostało omówione w pracy Polaniego (1969). Idea, że płeć jest zdeterminowana przez kontrolę, jaką heterochromatyna wywiera na zasadnicze procesy prowadzące do różnicowania płci, jest starą teorią genetyki eksperymentalnej i teoretycznej. Interesujący i nie rozwiązany jest problem, w jaki sposób działa heterochromatyna: czy jest to działanie specyficzne, a więc wpływające na określony proces związany z determinacją płci, czy „niespecyficzne”, a więc wpływające na pewne ogólne procesy, których zmiana prowadzi do zróżnicowania płci w ściśle określonym kierunku. Różnica między działaniem specyficznym a niespecyficznym jest płynna.

Przeważa pogląd, i wydaje się on bardziej uzasadniony, że działanie to jest niespecyficzne, a więc że heterochromatyna oddziałuje na ogólne procesy rozwojowe we wczesnym okresie płodowym, wpływając na procesy wzrostowe komórek i na rytm podziału komórek oraz wywiera działanie na metabolizm komórkowy.

Prześledzono wpływ ilości heterochromatyny heterochromosomów X i Y na kształtowanie się wielu cech fenotypowych u człowieka szczegółowe badania prowadzono nad wzorem listewek skórnych opuszek palców oraz nad wzrostem. Polani (1969) stwierdza, że obecność każdego dodatkowego chromosomu X powoduje zmniejszenie ogólnej liczby listewek skórnych o 1/3, natomiast obecność dodatkowego chromosomu Y tylko o 2/3 tej wartości. Wpływ dodatkowych chromosomów płciowych na wzrost jest niezaprzeczalny, przy czym silniejszy wpływ na podwyższenie wzrostu wywiera chromosom Y.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>