TĘŻEC

Tężec (tetanus) jest chorobą zakaźną, wywołaną przez zarazek Nico- laieia, mogącą występować we wszystkich okresach wieku dziecięcego. Zarazek tężca, Clostiidium tetani, jest drobnoustrojem tworzącym niezwykle odporne zarodniki i produkującym silną toksynę. Zakażenie następuje zwykle wskutek zanieczyszczenia jakiejś rany. Znamiennym objawem tężca jest stałe zwiększone napięcie mięśni poprzecznie prążkowanych, przy czym obejmuje ono zwykle najpierw mięśnie twarzy, następnie mięśnie tułowia i kończyn.

Etiologia. Zarazek tężca, Clostiidium tetani, jest laseczką Gram-dodat- nią, mającą na jednym biegunie okrągłe zarodniki. Młode zarazki mają obfite urzęsienie dokoła całego ciała i są obdarzone zdolnością ruchu. Obraz laseczki przypomina pałeczkę dobosza.

Zarazek tężca znajduje się w ziemi, przeważnie w ziemi ogrodowej, w ziemi nawożonej nawozem zwierzęcym, w kale zwierząt (koni, bydła i owiec), nieraz i w kale ludzkim.

Objawy kliniczne zakażenia występują wówczas, gdy do rany oprócz zarazków dostaną się ich toksyny lub gdy zarazki znajdą w ranie warunki umożliwiające im wytwarzanie toksyn (zmniejszona odporność miejscowa lub też zakażenie mieszane). Zarazek tężca wytwarza kilka jadów: tetanolizynę — jad niszczący krwinki czerwone, jad niszczący krwinki białe, i toksynę zwaną tetanospazminą, o wybitnych właściwościach neurotropowych powodującą zwiększone napięcie mięśni i kurcze.

Tężec występuje zwłaszcza tam, gdzie wskutek niedostatecznej czystości oraz wskutek nieprzestrzegania odpowiednich zasad higieny dochodzi do zanieczyszczenia zranień ziemią, która może różnymi drogami dostać się do rany bezpośrednio lub pośrednio: poprzez ciała obce, jak strzępy ubrania, drzazgi, pociski, brudne ręce, nieczyste narzędzia lekarskie, nieczysty materiał opatrunkowy. Tężec połogowy (tetanus puerperalis) powstaje wskutek zakażenia wewnątrzmacicznego, tężec noworodków (tetanus neonatomm) wskutek zakażenia rany pępowinowej.

Obecnie tężec nie należy do zbyt często występujących chorób zakaźnych wobec szerokiego uświadomienia znaczenia zachowania zasad czystości w zranieniach i aseptycznego opatrywania ran oraz dzięki możliwości czynnego i biernego uodpornienia.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>